Παραγωγική Διαδικασία


Ο εκκοκκισμός είναι η διαδικασία διαχωρισμού των συστατικών που περιέχονται στο άνθος του σύσπορου βαμβακιού, που είναι το νήμα και ο βαμβακόσπορος. Από το νήμα παράγεται κλωστή και τελικά ύφασμα, ενώ από τον βαμβακόσπορο, ύστερα απο κατάλληλη επεξεργασία, μπορεί να παραγχθεί βαμβακέλαιο και βαμβακόπιτα (είδος ζωοτροφής).


Η συνολική διαδικασία επεξεργασίας στο εκκοκκιστήριο παίζει πολύ σημαντικό ρόλο για την ποιότητα της παραγώμενης ίνας. Ο εκκοκισμός με ακατάλληλα μηχανήματα προκαλεί το πέπλεγμα των ινών και την δημιουργία κόμπων, ενώ η εκκόκιση βαμβακιού με υψηλό ποσοστό υγρασίας υποβιβάζει την ποιότητα της ίνας και την χρωματίζει. Για αυτούς τους λόγους, η διαδικασία εκκοκκισμού περιλαμβάνει ξήρανση και αποθήκευση του βαμβακιού στα διάφορα στάδια της επεξεργασίας.


ΣΤΑΔΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

Εκκοκκιστήριο - Περιγραφή Λειτουργίας

Α. Γενική περιγραφή

Η εκκόκκιση είναι το πρώτο στάδιο επεξεργασίας του βαμβακιού μετά την πρωτογενή παραγωγή και  την αγροτική καλλιέργεια. Πρόκειται για τον διαχωρισμό των συστατικών που περιέχονται στην κάψα του βαμβακιού, ώστε να είναι εφικτή η περαιτέρω επεξεργασία για τη παραγωγή νήματος και υφάσματος ή υποπροϊόντων, δηλαδή βαμβακέλαιου, βαμβακόπιτας και  λίντερ. Το κυριότερο έργο του εκκοκκιστηρίου είναι ο διαχωρισμός των ινών από τους σπόρους με τη χρήση ειδικών πριονιών πάνω σε πριονοφόρους άξονες. Για να γίνει εφικτό αυτό πρέπει το σύσπορο βαμβάκι, που έχει μαζευτεί από τα χωράφια με μηχανές ή με το χέρι, να καθαριστεί σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο και να ξηρανθεί για να αποβληθεί η υπερβολική υγρασία, που εμποδίζει την αποκοπή των ινών και αντίθετα μπλέκει τις ίνες. Μετά την εκκόκκιση ακολουθούν ένα ή δύο στάδια επιπλέον καθαρισμού και στρωσίματος των ινών, ύγρανση του εκκοκκισμένου πλέον βαμβακιού για να διατηρήσει τα χαρακτηριστικά που χρειάζονται στα επόμενα στάδια επεξεργασίας και δεματοποίηση σε δέματα τυποποιημένων διαστάσεων για αποθήκευση και μεταφορά.

Β. Συλλογή και Αποθήκευση Σύσπορου Βαμβακιού

Το σύσπορο βαμβάκι συλλέγεται από τους παραγωγούς με το χέρι ή με μηχανές, ανάλογα με τη περιοχή και την έκταση των καλλιεργειών. Αγοράζεται από το εκκοκκιστήριο και αποθηκεύεται σε αεριζόμενες αποθήκες. Το βαμβάκι δεν πρέπει να μείνει υπερβολικά υγρό για πολλές μέρες γιατί αλλοιώνεται και καταστρέφεται. Από την άλλη πλευρά, πρέπει να συσσωρευτεί επαρκής ποσότητα για να διασφαλιστεί η συνεχής λειτουργία του εκκοκκιστηρίου σε 24ωρη βάση.

Γ. Εκκόκκιση

Το σύσπορο βαμβάκι φορτώνεται στις κυλιόμενες ταινίες με φόρτωση μεγάλης δυναμικότητας, αναδεύεται από ειδικά τύμπανα καθαρισμού και απορροφάται από ισχυρούς απορροφητήρες αφού διοχετευτεί σε ειδικές ταινίες μεταφοράς. Κατά την απορρόφηση επιτυγχάνεται η απόρριψη των βαρύτερων αντικειμένων, όπως πέτρες, μεταλλικά αντικείμενα κλπ. Συλλέγεται στον τροφοδότη του εκκοκκιστηρίου, αφού περάσει μέσα από τύμπανα καθαρισμού, πετροπαγίδες και σίτες. Από εκεί μεταφέρεται σε δύο στάδια καθαρισμού, αποτελούμενα από δυο παράλληλες γραμμές που περιλαμβάνουν τέσσερα μηχανήματα καθαρισμού η κάθε μια. Καταλήγει στον κεντρικό κοχλία διανομής στις εκκοκκιστικές μηχανές όπου το περίσσευμα καταλήγει στην υπερχείλιση και ανατροφοδοτείται στον κοχλία διανομής. Το κάθε στάδιο καθαρισμού περιλαμβάνει και ξήρανση του σύσπορου βαμβακιού με πύργους ξήρανσης μέσω θερμού αέρα. Ο θερμός αέρας  παράγεται  από εναλλάκτες ατμού, από τους λέβητες καύσης των απορριμμάτων των ίδιων των καθαριστηρίων. Η θερμοκρασία πρέπει να είναι τέτοια ώστε το βαμβάκι στον κοχλία διανομής να έχει την επιθυμητή υγρασία, χωρίς όμως να είναι υπερβολικά υψηλή και να καταστραφεί το βαμβάκι. Για το λόγο αυτό η επιθυμητή δυναμικότητα του εργοστασίου καθορίζει την αναγκαία παροχή σε πρώτη ύλη (σύσπορο βαμβάκι) και τα μεγέθη των καθαριστηρίων, των εναλλακτών ατμού, των σωληνώσεων και των προωθητήρων και απορροφητήρων θερμού αέρα που διεκπεραιώνουν τη μεταφορά του.

Το βαμβάκι πέφτει μέσα στις εκκοκκιστικές μηχανές όπου ξανακαθαρίζεται από τους τροφοδότες των εκκοκκιστικών μηχανών και εκκοκκίζεται από τα ειδικά πριόνια. Ειδικοί κοχλίες κάτω από τις μηχανές μεταφέρουν τον σπόρο και τα σκουπίδια στις ανάλογες αποθήκες. Το βαμβάκι περνάει μέσα από φυγοκεντρικά καθαριστήρια και μετά κατά βούληση από ένα ή δύο καθαριστήρια εκκοκκισμένου βαμβακιού. Στα ειδικά αυτά μηχανήματα εκτός από τα απορρίμματα, που μεταφέρονται και αυτά σε χώρους αποθήκευσης σκουπιδιών για να χρησιμοποιηθούν στους λέβητες καύσης απορριμμάτων, διαχωρίζονται και οι ίνες του βαμβακιού με μικρό μήκος και οδηγούνται σε ειδική πρέσα που τα δεματοποιεί σε δέματα υπολειμμάτων εκκόκκισης. Το καθαρό βαμβάκι δεματοποιείται σε δέματα τυποποιημένων διαστάσεων. Τα δέματα πρέπει να έχουν σχετικά υψηλότερη υγρασία από την ιδανική υγρασία εκκόκκισης, γι' αυτό στη πρέσα που δεματοποιεί υπάρχει και σύστημα ύγρανσης με ψεκασμό ή ατμό, όπου χρησιμοποιείται ο ατμός που στα πρώτα στάδια θερμαίνει τον αέρα για ξήρανση.  Το κάθε δέμα έχει την ταυτότητά του , δηλαδή τα στοιχεία παραγωγής του   (Νο  και ημερομηνία  παραγωγής, βάρος   και όλα  τα δέματα είναι εφοδιασμένα μ ε αυτοκόλλητες ετικέτες με γραμμικό κώδικά (barcode)

Δ. Αποθήκευση και διάθεση των προϊόντων του εκκοκκιστηρίου.

Τα δέματα εκκοκκισμένου βάμβακος αποθηκεύονται μέχρι να φορτωθούν για να μεταφερθούν στον πελάτη.